Kυκλοφόρησε το "Αρκαδικό Βήμα" - "Κραυγή μαθητών Γορτυνίας "Φτάνει πια!"

περισσότερα στο: http://lousios-news.blogspot.gr/

ΑΡΚΑΔΙΚΟ ΒΗΜΑ: "Ερήμωση, εγκατάλειψη και μαρασμός στα χωριά μας..."

Βυζαντινό Μουσείο: Η τέχνη της Βιβλιοδεσίας

Μια άγνωστη τέχνη παρουσιάζεται στο κοινό την Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου

Βιβλιοδέτης καρφώνει κόσμημα στη στάχωση βιβλίου-γίγας σε βιβλιοδετικό εργαστήριο στην Ουγγαρία
Τα πρώτα βιβλία ήταν μοναδικά. Δεν πρόκειται περί ρητορικής υπερβολής αλλά περί κυριολεξίας. Είμαστε άνθρωποι της κουλτούρας του τυπωμένου βιβλίου, που κυκλοφορεί σε εκατοντάδες και χιλιάδες αντίτυπα, που παράγεται βιομηχανικά, που ως υλικό αντικείμενο θεωρείται, σε κάποιον βαθμό, ευτελές και αναλώσιμο.

 

 

5  φωτογραφίες

Πριν από δέκα και δεκαπέντε αιώνες το βιβλίο δεν ήταν απλώς χειροποίητο, ήταν προϊόν κοπιώδους χειρωνακτικής εργασίας. Κόστιζε στους βιβλιόφιλους να το αποκτήσουν και, αν τύχαινε να φθαρεί, δύσκολα το αντικαθιστούσαν. Η προστασία του ήταν πρώτο μέλημα. Από αυτή την πρακτική ανάγκη γεννήθηκε το επάγγελμα του «βιβλιοαμφιάστη», με δικά μας λόγια του βιβλιοδέτη, που εξελίχθηκε στην τέχνη της βιβλιοδεσίας, η οποία παρουσιάζεται στην έκθεση «Η τέχνη της βιβλιοδεσίας. Από το Βυζάντιο στη σύγχρονη εικαστική δημιουργία», που εγκαινιάζεται την Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου, στις 8.00 μ.μ., στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο στην Αθήνα (Βασ. Σοφίας 22).

Είναι μειωτικό να χαρακτηρίσει κανείς με τον τρέχοντα όρο «εξώφυλλα» τα εξήντα δείγματα βυζαντινών και μεταβυζαντινών βιβλιοδεσιών από τον 11ο ως τον 19ο αιώνα, από τη Συλλογή χειρογράφων και παλαιτύπων του Βυζαντινού Μουσείου και την Ελληνική Βιβλιοθήκη του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Δυο ξύλινες ορθογώνιες πλάκες αγκαλιάζουν προστατευτικά χειρόγραφες σελίδες από πάπυρο ή περγαμηνή, βγαλμένες από τα χέρια ειδικευμένων μοναχών ή επαγγελματιών αντιγραφέων από ιδιωτικά καλλιγραφεία σε όλη τη βυζαντινή επικράτεια. 

Ντύνονται με βελούδο, μετάξι και πορφύρα. Επενδύονται με χρυσό και ασήμι. Κοσμούνται με πολύτιμους λίθους, με ελεφαντοστό και παραστάσεις από σμάλτο. Φτερωτοί δράκοι, γρύπες, δικέφαλοι αετοί, τρίτωνες, κρίνα και άνθινες μπορντούρες, ανάγλυφα αποτυπωμένα, διακοσμούν δερμάτινα καλύμματα. «Κλείστρα», περίτεχνα μεταλλικά ελάσματα, συγκρατούν τα δύο μέρη του καλύμματος προστατεύοντας την ευαίσθητη περγαμηνή από τις αλλαγές της θερμοκρασίας και την υγρασία. «Γόμφοι», διακοσμητικά μεταλλικά καρφιά, σε σχήμα άνθους, κουμπιού ή αμυγδάλου, στις τέσσερις γωνίες κάθε πλευράς προφυλάσσουν τη βαρύτιμη διακόσμηση από την τριβή στο ράφι και τη φθορά.

Αντικείμενα τέχνης που μαρτυρούν τις εξελίξεις στην τέχνη κάθε εποχής, οι «σταχώσεις», οι βιβλιοδεσίες των Βυζαντινών, αποτελούν επίσης «πηγή για την ιστορία, την πολιτική, την οικονομία και τα πνευματικά ρεύματα κάθε εποχής», λέει στο «Βήμα» η βυζαντινολόγος Νίκη Τσιρώνη, η οποία επιμελείται την έκθεση μαζί με την Αναστασία Λαζαρίδου, διευθύντρια του Βυζαντινού Μουσείου. «Οι πολυτελείς σταχώσεις της μέσης βυζαντινής εποχής, τις οποίες συναντούμε κυρίως σε ευαγγελιστάρια και λειτουργικά κείμενα, αρκετά εκ των οποίων ήταν διπλωματικά δώρα, λειτουργούσαν ως επίδειξη πλούτου και επιβεβαίωση του κύρους της Εκκλησίας και της αυτοκρατορικής αυλής που είχαν παραγγείλει την κατασκευή τους. Οι παραστάσεις που τις διακοσμούν απεικονίζουν, εκτός από τη Σταύρωση, την Ανάσταση και άλλα θρησκευτικά θέματα, και ζητήματα που απασχόλησαν τη βυζαντινή κοινωνία, όπως η εικονομαχία».

Δυτικοί και ανατολικοί λαοί ακολούθησαν τη βυζαντινή παράδοση των πολυτελών σταχώσεων. Κωνσταντινουπολίτες λόγιοι μετέφεραν, μετά την άλωση της Πόλης, τη βιβλιοδετική τεχνογνωσία στα νεόκοπα τυπογραφεία της Δύσης και στην ενετοκρατούμενη Κρήτη. «Οι δερματόδετες βιβλιοδεσίες των κρητικών εργαστηρίων με την πυκνή διακόσμηση με έγκαυστα σχέδια ταξιδεύουν ως τη βιβλιοθήκη του Καρδινάλιου Βησσαρίωνα και σε άλλες φημισμένες βιβλιοθήκες», μας εξηγεί η Νίκη Τσιρώνη.«Αργότερα, στη διάρκεια των πρώτων αιώνων της οθωμανικής κυριαρχίας, η βιβλιοδεσία ατονεί, γεγονός που μαρτυρεί την ένδεια των Ελλήνων αλλά και την έλλειψη σκοπού και διάθεσης. Οι λιγοστοί βιβλιοδέτες εργάζονται σε μοναστήρια, συντηρώντας παλαιά βιβλία ακολουθώντας τη βυζαντινή τεχνική, ενώ η βιβλιοδεσία των χρόνων της Επανάστασης ακολουθεί κατά κανόνα δυτικά πρότυπα, από τα οποία εμπνέονται εκείνη την εποχή οι έλληνες ενθεγέρτες διανοούμενοι».

Την ιστορία της τέχνης της βιβλιοδεσίας αφηγείται εποπτικό υλικό (φωτογραφίες, εισαγωγικά κείμενα και αναλυτικές περιγραφές), το οποίο συνοδεύεται από οπτικοακουστικό βίντεο σε καλλιτεχνική επιμέλεια της Véronique Magnes.

Οι εικαστικοί Βένια Δημητρακοπούλου και Δημήτρης Ξόνογλου αναπτύσσουν, στο πλαίσιο της έκθεσης, διάλογο με την τέχνη της βιβλιοδεσίας μέσα από σύγχρονες δημιουργίες τους ενώ στον ίδιο χώρο εκτίθενται έξι συλλεκτικά αντίτυπα του βιβλίου «Κασσιανή η Υμνωδός» της Νίκης Τσιρώνη, φιλοτεχνημένα το καθένα από έναν εικαστικό, τον Μάρκο Καμπάνη, τον Χρήστο Μαρκίδη, τον Χρήστο Μποκόρο, τονΚώστα Παπατριανταφυλλόπουλο, τη Φωτεινή Στεφανίδου και τον Πάνο Φειδάκη.

Ένας βιβλιοδετικός πάγκος του 19ου αιώνα από την Αλεξάνδρεια, εργαλεία και δείγματα υλικών γραφής συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση με διπλή λειτουργία: ως εκθέματα και ως υλικό για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που πλαισιώνει την έκθεση. Συνοδεύεται από ντοκιμαντέρ του Άκη Χατζηαντωνίου και προσφέρει σε παιδιά άνω των εννέα ετών αλλά και σε ενήλικες την εμπειρία της βιβλιοδεσίας.

Την έκθεση συνδιοργανώνουν το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και η Ελληνική Εταιρεία Βιβλιοδεσίας. Αφορμή της στάθηκε το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Στουδίτης», στο οποίο η Ελλάδα συμμετέχει με άλλες πέντε ευρωπαϊκές χώρες, με στόχο τη μελέτη βυζαντινών και μεταβυζαντινών βιβλιοδεσιών. Στην προετοιμασία της συνεργάστηκαν ο ιστορικός του βιβλίου Κωνσταντίνος Σπ. Στάικος, ο εκδότης και βιβλιοδέτης Μπάμπης Λέγγας και ο παλαιογράφος Ζήσης Μελισσάκης.

Πού και πότε

Πού: Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (Μέγαρο της Δούκισσας της Πλακεντίας, Βασ. Σοφίας 22)

Πότε: 19 Σεπτεμβρίου 2012 ως 13 Ιανουαρίου 2013

Διαφημιστείτε τώρα κι ΕΣΕΙΣ στην εφημερίδα...

         Αρκαδική εφημερίδα           

Διαφημιστείτε τώρα κι ΕΣΕΙΣ στην Αρκαδική εφημερίδα στα: http://arkadiko.blogspot.gr/ & http://lousios-news.blogspot.gr/ με τιμές από 20 ευρώ το μήνα, προβάλλοντας την επιχείρησή σας σε περισσότερους από 20.000 αναγνώστες .... Επικοινωνήστε τώρα μαζί μας ! 

ΣΤΟ  22940 99125 & 6944 537571 και 210 8656.731 κ. Πέτρο

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 2012

ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ           ΤΙΜΗ           ΔΙΑΡΚΕΙΑ

300Χ250     40 ευρώ   3 ΜΗΝΟ

300Χ250     80 ευρώ  6ΜΗΝΟ

300χ250      100 ευρώ  12ΜΗΝΟ

ΜΕΓΑΛΟ ΜΠΑΝΕΡ

728x90:          100 ευρώ    Τρίμηνο

728χ90           200 ευρώ    Εξάμηνο

728χ90           300 ευρώ    Χρόνο

Στις τιμές ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ο  ΦΠΑ

ΙΣΧΥΕΙ ΜΕΧΡΙ 31/12/2012

ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΤΕ ΤΩΡΑ....ΣΤΟ  22940 99125 & 6944 537571

Υπευθυνος Τάκης Αϊβαλής

email: kepeme@gmail.com

Δείτε και το: http://lousios-news.blogspot.gr/

Έλληνες της Κωνσταντινούπολης ανοίγουν ξανά εκδοτικό οίκο μετά από 50 χρόνια

Η εφημερίδα σημειώνει ότι οι Έλληνες παλαιότερα ήταν αρκετά
δραστήριοι αναφορικά με την έκδοση βιβλίων, αλλά σταμάτησαν τη δράση τους τη δεκαετία του ’60.

Η ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης ίδρυσε στον Γαλατά έναν νέο εκδοτικό οίκο, 50 χρόνια αφότου η Κοινότητα εξέδωσε το τελευταίο της βιβλίο, αναφέρει σε άρθρο της η αγγλική έκδοση της εφημερίδας «Hürriyet».

Το άρθρο τιτλοφορείται: «Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης ανοίγουν εκδοτικό οίκο» και φιλοξενεί δηλώσεις των ιδρυτών του, αναφέρει ο Ταχυδρόμος.

«Θα εκδίδουμε βιβλία και στα Τουρκικά και στα Ελληνικά, αλλά τα περισσότερα θα είναι στα Τουρκικά. Θα προσπαθήσουμε να εισάγουμε ελληνικές μεταφράσεις από πρώτο χέρι», δήλωσε ο Χάρης Ρήγας ένας από τους ιδρυτές του εκδοτικού οίκου «ΙΣΤΟΣ».

Η εφημερίδα σημειώνει ότι οι Έλληνες παλαιότερα ήταν αρκετά δραστήριοι αναφορικά με την έκδοση βιβλίων, αλλά σταμάτησαν τη δράση τους τη δεκαετία του ’60, όταν «οι σχέσεις Τουρκίας- Ελλάδας οξύνθηκαν πάνω στο Κυπριακό πρόβλημα, δήλωσαν οι Ρήγας και Seçkin Erdi, ο συνιδρυτής του οίκου». Χωρίς να γίνεται καμία άμεση αναφορά στην απέλαση των Ελλήνων το 1964 από την Πόλη, ωστόσο η εφημερίδα στο ρεπορτάζ τηρεί ίσες αποστάσεις και εστιάζει στην είδηση της απόφασης κάποιων μελών της ελληνικής μειονότητας να δραστηριοποιηθούν και πάλι στον χώρο του βιβλίου.

«Πολλοί Έλληνες εγκατέλειψαν την Τουρκία εκείνη την περίοδο, ο αριθμός των Ελλήνων μειώθηκαν όπως και η πολιτιστική και κοινωνική τους ζωή», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Ρήγας και προσθέτει: «Το τελευταίο βιβλίο τυπώθηκε στην Κωνσταντινούπολη πριν από 50 χρόνια. Το πρώτο μας βιβλίο θα είναι του Δοσίθεου Ανανγωστόπουλου, γραμματέα Τύπου του Ελληνικού Πατριαρχείου στο Φανάρι, το οποίο θα πραγματεύεται το τραύμα των μεταναστών που πήγαν στην Ελλάδα εξαιτίας της πολιτικής έντασης».

«Από τη μία, θα πρέπει να παλέψουμε ενάντια στον εθνικισμό και από την άλλη πλευρά, θα αντιμετωπίζουμε προβλήματα αναφορικά με τη μετάφραση και την έκδοση, όπως οικονομικής φύσης θέματα, αλλά αυτό δεν θα σταθεί εμπόδιο για μας», τόνισε.

Πηγή: tsantiri.gr

Ο Κωνσταντίνος Τόμπρας επιστρέφοντας στο Αϊβαλί έφερε όλα τα απαραίτητα μηχανήματα (τυπογραφικά στοιχεία, μηχανήματα και ελληνικούς χαρακτήρες), ώστε να ιδρυθεί το πρώτο ελληνικό τυπογραφείο της κοινότητας

Τόμπρας Κωνσταντίνος 

Η δράση του Τόμπρα στο Αϊβαλί 

Ο Κωνσταντίνος Τόμπρας γεννήθηκε στο (Κυδωνίες) στα τέλη του 18ου ή στις αρχές του 19ου αι. Ήταν τυπογράφος με σημαντικότατη συμβολή στην ανάπτυξη της τυπογραφίας τόσο στην ελληνορθόδοξη κοινότητα Κυδωνιών όσο και, αργότερα, στο ελληνικό κράτος. Η πρώτη επαφή του με την τυπογραφία ξεκίνησε στο Παρίσι στα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του 19ου αιώνα, στα τυπογραφικά καταστήματα του Φιρμίνου Διδότου (Firmin Didot). Εκεί είχε σταλεί ως μαθητής της Ακαδημίας Κυδωνιών με έξοδα της ελληνορθόδοξης κοινότητας των Κυδωνιών –για την ακρίβεια, με έξοδα του προύχοντα Εμμανουήλ Σαλτέλη– προκειμένου να σπουδάσει την τυπογραφική τέχνη και να γυρίσει στο Αϊβαλί για να ιδρύσει τυπογραφείο. Η ανάγκη ίδρυσης τυπογραφείου υπαγορευόταν από την επιθυμία της εγγράμματης κοινότητας της πόλης να καταστεί μέσω του έντυπου βιβλίου ευκολότερη η διάδοση της νέας γνώσης των επιστημών στην κοινότητα.

Στο Παρίσι βρέθηκε στον κύκλο του Αδαμάντιου Κοραή και μαζί με τον Κ. Δημίδη –ο οποίος είχε αρχικά σταλεί στο Παρίσι για να τελειοποιηθεί στην οπλοποιία– έμαθαν τις πτυχές της τυπογραφικής τέχνης που ήταν απαραίτητες για την ολοκληρωμένη λειτουργία ενός τυπογραφείου. Ο Τόμπρας είχε τελειοποιηθεί στην τυπογραφική τέχνη, αλλά και στη στοιχειοθεσία, στη στοιχειοχυσία, στην κατασκευή μητρών και στην τέχνη του πιεστηρίου, ενώ ο Δημίδης στην κατασκευή τυπογραφικών χαρακτήρων και εργαλείων.

Επιστρέφοντας στο Αϊβαλί έφερε όλα τα απαραίτητα μηχανήματα (τυπογραφικά στοιχεία, μηχανήματα και ελληνικούς χαρακτήρες), ώστε να ιδρυθεί το πρώτο ελληνικό τυπογραφείο της κοινότητας. Το τυπογραφείο λειτούργησε υπό τη διεύθυνσή του μέχρι το 1821 στην αυλή της εκκλησίας της Παναγίας των Ορφανών. Αρχικά το τυπογραφείο λειτούργησε υπό τη σκέπη της Ακαδημίας Κυδωνιών, στη συνέχεια όμως αυτονομήθηκε. Ο Τόμπρας δίδαξε την τυπογραφική τέχνη στους ανιψιούς του Αναστάσιο Νικολαΐδη και Ιωάννη Τόμπρα, με τους οποίους συνεργάστηκε τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα.¹ Μετά την καταστροφή των Κυδωνιών ο Τόμπρας, μαζί με το Νικολαΐδη, σώθηκε καταφεύγοντας στα Μοσχονήσια και στη συνέχεια στα Ψαρά· το τυπογραφείο του, όμως, παρότι είχε προνοήσει να το συσκευάσει για μεταφορά, καταστράφηκε.2. Η δράση του Τόμπρα στην Ελλάδα

Την ίδια εποχή ο Δημήτριος Υψηλάντης έφερε στην Ελλάδα από την Τεργέστη ένα μικρό ξύλινο τυπογραφείο, με την αγωνία αν θα υπήρχε Έλληνας με τις κατάλληλες γνώσεις να το λειτουργήσει. Όταν ο Τομπάζης πληροφόρησε τον Υψηλάντη για τον Τόμπρα και για τη διάσωσή του στα Ψαρά, αυτός έστειλε πλοίο στο νησί για να τον μεταφέρει. Η συνάντηση των Υψηλάντη, Τόμπρα και Νικολαΐδη έγινε τελικά έπειτα από αρκετές περιπέτειες (αρχικά έγινε προσπάθεια συνάντησης στο Άστρος και στη συνέχεια στα Βέρβαινα). Η συζήτηση αφορούσε τον τόπο που ήταν κατάλληλος για να στηθεί το τυπογραφείο. Τελικά, το πρώτο τυπογραφείο του ελληνικού κράτους στήθηκε στη Καλαμάτα, μέσα σ’ ένα τζαμί.²

Πρώτος συντάκτης του τυπογραφείου ήταν ο Θεόκλητος Φαρμακίδης και από τα πρώτα έντυπα που τυπώθηκαν εκεί ήταν η εφημερίδα ΕλληνικήΣάλπιγξ και η προκήρυξη του Δημήτριου Υψηλάντη. Γρήγορα ωστόσο ο Τόμπρας διατάχθηκε να μεταφέρει το τυπογραφείο στην απελευθερωμένη Τριπολιτσά. Η κατάσταση εκεί ήταν τόσο έκρυθμη, ώστε, χωρίς καν να αποσυσκευάσει το τυπογραφείο του, το μετέφερε στο Άργος. Ούτε εκεί, όμως, υπήρχε ασφάλεια. Στο μεταξύ, ο Τόμπρας είχε αρρωστήσει βαριά. Τη λύση την έδωσε η παράδοση της Κορίνθου στον Κολοκοτρώνη και η απόφαση της Εθνοσυνέλευσης να μεταφερθεί εκεί η έδρα της Κεντρικής Κυβέρνησης. Τότε ο Τόμπρας μαζί με το Νικολαΐδη μετέφεραν το τυπογραφείο στην Κόρινθο και το εγκατέστησαν στο σπίτι του Θεοχαράκη. Ο ίδιος όμως δεν ήταν ακόμη σε θέση να ασχοληθεί με τυπογραφικές εργασίες. Όταν τελικά λειτούργησε η εγκατάσταση, τυπώθηκε σε αυτήν η δεύτερη έκδοση του πρώτου Συντάγματος ή Προσωρινού Πολιτεύματος και άλλα επίσημα έγγραφα. Η ζωή του τυπογραφείου όμως ήταν σύντομη, αφού καταστράφηκε από το Δράμαλη, όταν αυτός έφτασε στην Κόρινθο το 1822. Ο Τόμπρας σώθηκε ακολουθώντας τα σώματα του Κριεζή.

Κατά τα επόμενα χρόνια ο Τόμπρας εργάστηκε σε διάφορα τυπογραφεία της Διοίκησης στο Ναύπλιο, συνεργάστηκε με το Νικολαΐδη, το Δημίδη και τον Ιωάννη Τόμπρα. Το 1828 μαζί με το Δημίδη άνοιξαν στο Ναύπλιο το πρώτο ιδιωτικό τυπογραφείο. Μετά την ανακήρυξη ανεξάρτητου ελληνικού κράτους εργάστηκε σε διάφορα τυπογραφεία της χώρας.

---

1. Σκιαδάς, Ν., Χρονικό της Ελληνικής Τυπογραφίας Α΄ (Αθήνα 1976), σελ. 196· Πρωτοψάλτης, Ε.Γ. (επιμ.), Ιστορικόν Αρχείον Αλεξάνδρου Μαυροκορδάτου Β΄ (Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα 1964), σελ. 23-24.

2. Μαζαράκης-Αινιάν, Ι.Κ., «Τα ελληνικά τυπογραφεία του Αγώνος», Νέα Εστία 1043 (Δεκέμβριος 1970), σελ. 268.